Lelystad, 17 januari 2006, door Peter Groenendijk

Gevangenenbewaker Eric (37) kan niet wachten. Overmorgen gaat hij aan de slag op de nieuwe afdeling van de penitentiaire inrichting Lelystad. “Dit is de modernste gevangenis van de wereld,” zegt hij trots. De vraag is of de 150 gevangenen, die vanaf deze week in de hypermoderne inrichting worden geplaatst, ook zo blij zijn. Het complex is bedoeld voor mensen met een resterende straf van maximaal vier maanden. Zeker, elke gevangene beschikt over een multi-functioneel beeldscherm, televisie en telefoon ineen. Maar diezelfde gevangene zit hier straks met vijf anderen in een cel, draagt permanent een polsbandje dat elke beweging registreert en weet dat uitingen van agressie worden opgepikt door een ‘luisterende camera’. Big Brother in de bajes.

_{Foto: Cor de Cock} 

Justitie bedacht het concept vooral om geld te besparen. Hier zijn veel minder bewakers nodig en dat scheelt: een gevangene kost normaliter 140 euro per dag, in Lelystad 105 euro. Het verblijf lijkt geen pretje maar volgens bewaker Eric willen veel gevangenen juist wél hun straf uizitten in de nieuwe cellen. “Je krijgt meer recreatie-uren en meer tijd om naar huis te bellen. Dat telt zwaar.” Die privileges kunnen de gedetineerden trouwens ook kwijtraken. Goed gedrag betekent meer belminuten of tv-kanalen, wangedrag het omgekeerde.

Zes gevangenen op een cel: het lijkt vragen om agressie. Maar ook dat is een misvatting, denkt Eric. “De gevangenen zijn hier vaak buiten hun cel. Bovendien: in cellen met twee gevangenen zie je meer incidenten dan in cellen met grotere groepen. In een groep van zes zit altijd wel iemand die zijn verant-woordelijkheid neemt en ruzies sust.”

Toch worden de gevangenen niet lukraak bij elkaar geplaatst. “We zetten bijvoorbeeld niet zes Russen bij elkaar,” zegt de cipier. “Dan krijg je in je gevangenis groepen die tegenover elkaar staan. Een mix van etnische achtergronden is beter, dan vallen die verschillen weg.”

 Bron: Algemeen Dagblad, 17 januari 2006